Substitutiebeleid benzodiazepines v7

004613 v.7

Doel

De substitutielijst benzodiazepines bestaat uit een overzicht waarin wordt weergegeven welke benzodiazepines, de voorkeur verdienen voor de patiënten/bewoners van de zorginstellingen waaraan de ziekenhuisapotheek van het Wilhelmina Ziekenhuis de farmaceutische zorg verleent. Benzodiazepines die niet in het assortiment zitten worden omgezet conform het substitutiebeleid instellingen. Onderstaand overzicht kan eventueel behulpzaam zijn als de algemene substitutielijst instellingen niet voorziet in een specifieke situatie.

Substitutie benzodiazepines

De benzodiazepine-agonisten, inclusief zolpidem en zopiclon verschillen onderling alleen in hun farmacokinetische eigenschappen en niet in hun farmacodynamische eigenschappen. De verschillen tussen benzodiazepines in farmacokinetische eigenschappen bepalen de keuze tussen de middelen. Dus alle benzodiazepines hebben anxiolytische, slaapinducerende, spierverslappende en anticonvulsieve effecten, alleen de snelheid van intreding van effect en de duur van deze effecten verschillen per middel. Claims als zouden sommige (nieuwere) middelen minder afhankelijkheid geven of andere onderscheidende farmacodynamische eigenschappen hebben blijken niet houdbaar (Citaat uit Praktische psychofarmacologie 2005: Moleman). De keuze van het benzodiazepine wordt bepaald door de snelheid van het intreden van het effect (Tmax) en de werkingsduur (T1/2).

Indien patiënten gebruik maken van een beperkt aantal benzodiazepines geeft dit betere kansen op afbouw en is het inzichtelijker hoeveel benzodiazepines een patiënt daadwerkelijk krijgt. Het lijkt evident dat patiënten hiervan zullen profiteren. Tenslotte moet worden opgemerkt dat andere benzodiazepines altijd voorgeschreven kunnen worden indien dat gewenst is. Indien er een uitroepteken (!) op het recept wordt geschreven, of een opmerking hierover in het Electronisch Voorschrijfsysteem wordt geplaatst, zal er geen substitutie plaatsvinden.

De lijst met voorgestelde substituties wordt jaarlijks vastgesteld.

Werkwijze

Assortiment benzodiazepines

BenzodiazepineTmaxT1/2DDD (Defined Daily Dose)
Oxazepam
matig – lang5 – 15 uur50mg
Diazepamkort
40 – 120 uur
10mg
Lorazepam
kort – matig
8 – 20 uur
2,5mg
Temazepam
matig
8 – 20 uur
20mg
Tmax:

  • Kort: < 1 uur
  • Matig: 1 – 2 uur
  • Lang: > 2 uur

Mogelijke substituties/equivalente doseringen

Hypnotica

BenzodiazepineTmaxT1/2Kan evt. omgezet in
Brotizolamkort – matig
3 – 12 uurTemazepam
Flunitrazepam
kort – matig
15 – 70 uur
Temazepam
Flurazepamkort – lang
40 – 120 uurDiazepam
Loprazolam
lang10 – 20 uur
Temazepam
Lormetazepam
kort – matig8 – 20 uurTemazepam
Midazolamkort
1 - >> 5 uur
Temazepam
Nitrazepam
kort – lang
18 – 35 uurTemazepam
Zolpidemkort – matig1 – 5 uurNiet omzetten
Zoplicon
kort – matig3 – 8 uur
Niet omzetten

Anxiolytica

BenzodiazepineTmaxT1/2Kan evt. omgezet in
Alprazolammatig
12 – 15 uurOxazepam
Bromazepam
matig
8 – 20 uurDiazepam
Clorazepaat
kort – matig
40 – 120 uurDiazepam
Ketazolam
lang40 – 120 uurDiazepam
Prazepamlang40 – 120 uurDiazepam

Substitutielijst benzodiazepines

Naam geneesmiddelDoseringKan evt. omgezet inDoseringOpmerkingen
Alprazolam0,25 mgoxazepam10 mg
Alprazolam0,5 mg
oxazepam20 mg
Bromazepam3 mg
diazepam5 mg
Bromazepam6 mgdiazepam10 mg
Brotizolam
0,25 mg
temazepam20 mg
Clorazepaat oraal
10 mgdiazepam5 mg
Diazepam½ tabl 5 mgdiazepam2 mg
Dalmadorm ®15 mg
diazepam5 mg
Dalmadorm ®30 mg
diazepam10 mg
Dormicum ®15 mgtemazepam
20 mg
Dormonoct ®1 mg
temazepam20 mg
Flunitrazepam
1 mg
temazepam
20 mg
Flunitrazepam2 mgtemazepam40 mg
Flurazepam15 mg
diazepam5 mg
Flurazepam30 mgdiazepam10 mg
Imovane ®
7,5 mgtemazepam20 mg
Lendormin ®0,25 mgtemazepam20 mg
Lexotanil ®3 mgdiazepam
5 mg
Lexotanil ®6 mgdiazepam10 mg
Loprazolam
1 mgtemazepam20 mg
Lormetazepam1 mgtemazepam20 mg
Lormetazepam2 mg
temazepam40 mg
Midazolam15 mgtemazepam
20 mg
Mogadon ®5 mg
temazepam
20 mg
Nitrazepam5 mgtemazepam20 mg
Oxazepam
½ tabl 25 mgoxazepam10 mg
Prazepam10 mg
diazepam5 mg
Reapam ®10 mgdiazepam5 mg
Rohypnol ®1 mgtemazepam20 mg
Rohypnol ® (uit de handel)2 mgtemazepam40 mg
Stilnoct ®10 mgtemazepam20 mg
Tranxene ® oraal10 mgdiazepam5 mg
Xanax ®0,25 mgoxazepam
10 mg
Xanax ®
0,5 mgoxazepam20 mg
Zolpidem10 mgN.v.t. (niet omzetten)
Zopiclon7,5 mgN.v.t. (niet omzetten)