Voorwoord Accare formularium

GENEESMIDDELENFORMULARIUM

Accare_voorwoord1

Accare_voorwoord2

Colofon

Samenstelling

E. Helfrich
(secretaris Geneesmiddelencommissie)

Adres
Europaweg-Zuid 1,
9401 RK Assen;
telefoon (0592) 32 54 50,
fax (0592) 32 56 01

(e-mail: e.helfrich@wza.nl)

Het Geneesmiddelenformularium Accare is een uitgave van Accare.

Niets uit deze uitgave mag zonder voorafgaande schriftelijke toestemming van de Geneesmiddelencommissie Accare verveelvoudigd en/of openbaar worden gemaakt door middel van druk, offset, fotokopie of microfilm of in enige digitale, elektronische, optische of andere vorm.
De commissie is bij het samenstellen van dit formularium zo zorgvuldig mogelijk te werk gegaan. Toch kan de commissie geen aansprakelijkheid aanvaarden voor schade die zou kunnen voortvloeien uit enige drukfout of andere onjuistheden die abusievelijk in de tekst zijn terechtgekomen. Het gebruik van de informatie geschiedt dus uitsluitend onder verantwoordelijkheid van de lezer.

Copyright © 2014 Geneesmiddelencommissie Accare

Voorwoord

Het geneesmiddelenformularium Accare wordt opgesteld door de geneesmiddelencommissie van Accare, bestaande uit voorschrijvers en een ziekenhuisapotheker. De geneesmiddelencommissie heeft zich ten doel gesteld om farmacotherapieafspraken te maken die 80% van de farmacotherapeutische interventies omvatten, hetgeen heeft geresulteerd in negen farmacotherapierichtlijnen en één algemeen hoofdstuk ‘Medicatie’ waarin alle geneesmiddelen groepsgewijs en op farmacologische eigenschappen besproken worden. Daarnaast bevat het formularium diverse richtlijnen rondom veilig voorschijven van geneesmiddelen (‘Genotypering’ en ‘Monitoring metabole en endocriene bijwerkingen van geneesmiddelen’). De hoofdstukken kennen een vaste indeling.
Het formularium is gebaseerd op klinische overwegingen, wetenschappelijke onderbouwing en een zorgvuldige selectie van geneesmiddelen bij deze jonge patiëntenpopulatie. De medicatieadviezen zijn gebaseerd –en zo veel mogelijk afgestemd- op informatie van het Kenniscentrum KJP en gebaseerd op informatie uit het Informatorium Medicamentorum, het kinderformularium van het Wilhelmina Kinderziekenhuis (www.kinderformularium.nl) en 1B teksten in combinatie met klinische ervaringen met het desbetreffende geneesmiddel.
De geneesmiddelencommissie streeft ernaar voorschrijvers zo veel mogelijk te betrekken bij de ontwikkeling van het formularium. Ieder hoofdstuk is dan ook in de conceptfase voorgelegd aan de gebruikers. Een aantal hoofdstukken is in eerste opzet door gebruikers(groepen) geschreven.
Een geneesmiddelenformularium betekent ook een (weliswaar geringe) beperking van geneesmiddelenkeuzen, dus geen prescriptievrijblijvendheid maar wel enige prescriptievrijheid. Afwijken van de eerste keuze mag, zolang het maar gemotiveerd en gedocumenteerd wordt (deze overwegingen zijn in principe excepties). Op deze manier doen we samen het meest betrouwbaar ervaring op met psychofarmaca en is onderhandeling mogelijk bij de inkoop van geneesmiddelen.
De geneesmiddelencommissie heeft zich tevens ten doel gesteld als onderdeel van het EPD een module mede te ontwikkelen waarmee effecten van medicatie, daar waar het gaat om effectiviteit en veiligheid, eenvoudig en doelmatig kunnen worden geregistreerd. Op basis hiervan kan periodiek evaluatie van het poliklinisch geneesmiddelenbeleid plaatsvinden. Doel is tevens om op de lange termijn de effectiviteit en veiligheid van farmaca bij de patiënten van Accare beter te kunnen bewaken. Een vereiste, daar het veelal gaat om medicatie die niet geregistreerd is bij kinderen (off label voorschrijven).
Binnen de Kinder- en Jeugdpsychiatrie worden veel geneesmiddelen off label voorgeschreven. Bij het off label voorschrijven geldt een aantal zorgvuldigheidsvereisten zoals hierna beschreven, en waarnaar de geneesmiddelencommissie zich ook richt. , Een belangrijk element is, dat off label voorschrijven ondersteund moet worden door protocollen of richtlijnen. Het formularium geeft voorschrijvers van Accare daarmee houvast om op een veilige en verantwoorde manier voor te schrijven. Naast het formularium zijn ook de richtlijnen van het landelijk kenniscentrum kinder- en jeugdpsychiatrie en de doseeradviezen op www.kinderformularium.nl bruikbaar.

Spelregels off-label voorschrijven

Wanneer een geneesmiddel niet geregistreerd is voor een bepaalde indicatie of patiëntgroep moet dit altijd besproken worden met de (wettelijk vertegenwoordiger(s) van de) patiënt en moet hiervoor toestemming worden verkregen (informed consent). Het verdient aanbeveling om dit goed schriftelijk vast te leggen, maar ook goed te documenteren wat de werking en bijwerkingen van het geneesmiddel zijn. Indien zich een onverwachte of ernstige bijwerking voordoet, dient deze informatie, ter voorkoming van herhaling, zo spoedig mogelijk gedeeld te worden, bijvoorbeeld door dit bij het LAREB te melden (www.lareb.nl).
Voor off-label gebruik met een andere indicatie of patiëntgroep geldt dat er een landelijke richtlijn moet zijn om u op te baseren. Wanneer u een geneesmiddel off-label wilt voorschrijven dat niet in een landelijke richtlijn wordt aanbevolen, dient u als voorschrijver te overleggen met de apotheker en na te gaan of een acceptabele andere behandeling met een voor die aandoening geregistreerd geneesmiddel beschikbaar is en moet u een goede afweging maken ten aanzien van eventuele risico’s en het nut van off-label gebruik.

Verplichtingen bij off-label voorschrijven indien geen landelijke richtlijnen beschikbaar zijn:
  • Overleg arts en apotheker, waarbij aandacht is voor de onderbouwing van deze afweging, waarin de alternatieven aan bod komen (de geregistreerde alternatieven voor de betreffende indicatie en doelgroep) en de risico’s zorgvuldig worden afgewogen
  • Zowel arts als apotheker leggen besluitvorming over het off-label voorschrijven vast in het dossier
  • Informeren patiënt en/of diens wettelijke vertegenwoordiger(s)
  • Toestemming patiënt en/of diens wettelijke vertegenwoordiger(s)
  • Vastleggen van informed consent in het dossier
  • Bijwerkingen worden geregistreerd, gevolgd en zo nodig gemeld.

Update van het formularium

Nieuwe inzichten vragen om regelmatige aanpassing van het formularium. De geneesmiddelencommissie streeft ernaar ieder hoofdstuk tweejaarlijks te herzien. Onderbouwde voorstellen voor wijziging en/of aanvulling zijn welkom en kunnen worden gericht aan de secretaris van de commissie.
De commissie werkt met veel inzet en enthousiasme aan de uitwerking van de nog openstaande hoofdstukken, maar wenst u veel nut en gebruiksgemak toe!

Februari 2014

Leden van de geneesmiddelencommissie

B. Verhoeven, kinder- en jeugdpsychiater Accare, voorzitter
mw. E. Helfrich, ziekenhuisapotheker WZA, secretaris
L.J. Kalverdijk, kinder- en jeugdpsychiater Accare
mw. W. Kamp, kinder- en jeugdpsychiater Accare
mw. J. Noltes, kinder- en jeugdpsychiater Lentis Groningen
T.F.H. Scheers, kinder- en jeugdpsychiater Accare
mw. E. Verbeek, kinder- en jeugdpsychiater GGZ Drenthe