Gingivitis v3

004444 v.3

Algemeen

Bij onvoldoende mondhygiëne kan gingivitis (tandvleesontsteking) ontstaan, wat vaak gepaard gaat met enige hyperplasie van het tandvlees. Gingivitis is de meest voorkomende tandvleesziekte. Gezond tandvlees is stevig, gestippeld en roze van kleur. Bij gingivitis is er sprake van een ontstekingsproces wat gekenmerkt wordt door rood opgezwollen, slap tandvlees wat gaat bloeden bij poetsen of flossen. Hoewel gingivitis een reversibele conditie is kan chronische gingivitis leiden tot parodontitis. Bij parodontitis heeft de ontsteking zich verder uitgebreid naar het kaakbot. Het tandvlees laat dan los van de tanden en kiezen en de pockets (smalle ruimte tussen het tandvlees en de tanden en kiezen) worden steeds dieper. In deze pockets ontstaat tandsteen. Doordat de ontsteking diep in de het kaakbot zit wordt het kaakbot afgebroken waardoor tanden en kiezen losser gaan zitten en uit elkaar gaan staan.

Gingivitis is meestal het gevolg van een toename van tandplaque door onvoldoende mondhygiëne. Factoren die de vorming van tandplaque en gingivitis bevorderen of het risico hierop verhogen zijn:

  • Slecht aansluitende restauraties, afgebroken elementen en cariëslaesies
  • Zwangerschap
  • Verminderde afweer (i.c.m. virale infectie)
  • Diabetes mellitus
  • Medicatie (fenytoïne, valproïnezuur, calciumantagonisten en immunosuppressiva)
  • Ondervoeding (vitamine C deficiëntie)
  • Roken

Bepaalde geneesmiddelen bevorderen gingivitis doordat ze zorgen voor hyperplasie van het tandvlees. Het meest bekende geneesmiddel in dit verband is fenytoïne. Maar ook ciclosporine en calciumantagonisten (o.a. amlodipine, diltiazem, felodipine en nifedipine) veroorzaken tandvleeshyperplasie.

Chronische gingivitis wordt meestal behandeld door het tandplaque te laten verwijderen door de tandarts of mondhygiënist. Daarnaast is het van belang een optimale mondhygiëne na te leven. Soms kan het noodzakelijk zijn hyperplastische gingivaweefsel chirurgisch te verwijderen.
In geval dat gingivitis is ontstaan door geneesmiddel gebruik zou het geneesmiddel dat dit veroorzaakt moeten worden gestopt of worden vervangen door een ander geneesmiddel. Mocht dit niet mogelijk zijn dan zal er na verloop van tijd weer tandvleeshyperplasie en gingivitis optreden en is tandheelkundige reiniging eens in de drie maanden aanbevolen.

Niet-medicamenteuze behandeling

Zorgen voor een goede mondhygiëne:

  • Poets de tanden 2x per dag, minimaal 2 minuten
  • Poets de tong schoon
  • Poets met een elektrische tandenborstel
  • Gebruik tandpasta met fluoride (overweeg Vitis Gezond Tandvlees Tandpasta)
  • Maak regelmatig tussen de tandenschoon met flosdraad, stokers of ragers
  • Bezoek minstens 1x per jaar de tandarts/mondhygiënist i.c.m. uitgebreide gebitsreiniging

Medicamenteuze behandeling

Desinfectantia:

  • Chloorhexidine 0,2% (Corsodyl®), 2x per dag (’s ochtends en ’s avonds na het tandenpoetsen) spoelen met 10-15 ml. Eerst 30-60 seconden in de mond houden waarna uitspugen. Chloorhexidine mondspray 2 mg/ml (2x per dag het gehele tandvlees verstuiven) of chloorhexidine tandgel 10 mg/g (2x per dag tandenpoetsen met ca. 2,5 cm gel). Bij preventie van gingivitis 1 maand behandelen.

  • Als de oorzaak van de gingivitis ondervoeding is:

  • Ascorbinezuur tablet 500-1000 mg, 1x per dag.
  • Referenties

    Farmacotherapeutische richtlijn: Gingivitis, 2003
    UpToDate: Gingivitis and periodontitis in adults: Classification and dental treatment, februari 2018
    Farmacotherapeutisch kompas: Chloorhexidine (mond- en keelmiddel)
    Clinical Peridontology and Implant Dentristy Fifth Edition, Jan Lindhe