Furunkel/carbunkel

004712 v.4

Algemeen

Een furunkel (steenpuist) of een carbunkel (huidontsteking met koortsverschijnselen, veelal gepaard gaande met een verzameling steenpuisten, ook wel negenoog genoemd) wordt veroorzaakt door Staphylococcus aureus en is pijnlijk voor de patiënt. Voor de behandeling is het van belang na te gaan of het gaat om een incidentele steenpuist (maximaal viermaal per jaar), of de furunkel is gelegen in de neus of het gezicht en of er sprake is van furunculose (het in grote aantallen aanwezig zijn van furunkels tegelijkertijd of na elkaar).

Aanwijzingen voor het maken van een keuze

Bij een incidentele furunkel worden maatregelen geadviseerd welke het rijpingsproces bevorderen en gaat de voorkeur uit naar een heet kompres of een keratolytisch huidpreparaat (salicylzuur) om het rijpingsproces te bevorderen.

Bij uitgebreidere furunkels en bij carbunkels gaat de voorkeur uit naar een orale behandeling.

Bij furunkels in de neus en in het aangezicht en bij furunculose bestaat een verhoogde kans op complicaties en is een indicatie om te verwijzen.

Preventie tegen furunkels kan plaatsvinden door goede hygiënische maatregelen. Het gebruik van povidon-joodbevattende zeep vormt een onderdeel van de preventie van furunkels.

Niet-medicamenteuze behandeling

Incidentele ontsteking

1. Kortdurend hete compressen

Medicamenteuze behandeling

Incidentele ontsteking (lokaal)

1. Salicylzuur 2% in paraffine/vaseline
Bij stafylokokkendragers kan als aanvullende maatregel het neusslijmvlies/neustussenschot met fusidinezuurzalf of mupirocineneuszalf worden ingesmeerd. Behandeling tweemaal daags gedurende 2-4 weken.

Uitgebreidere ontsteking (oraal)

1. Flucloxacilline (Floxapen®) 4x daags 500 mg oraal, gedurende 7 dagen.
2. Clindamycine (Dalacin C®) 3x daags 600 mg oraal, gedurende 7 dagen

Referenties

1. NHG-standaard M68, herziene versie augustus 2007
2. HEMAH richtlijn antimicrobiële therapie, geraadpleegd september 2014
3. Antibiotica Boekje, SWAB, geraadpleegd september 2014
4. Farmacotherapeutisch Kompas, geraadpleegd september 2014
5. Wetenschappelijk Instituut Nederlandse Apothekers (WINAP). Dermatica op recept. Den Haag, 2006.