Bacteriële en virale conjuctivitis

004694 v.4

Algemeen

Conjunctivitis is een ontsteking van het bindvlies van het oog die meestal binnen een week spontaan geneest en waarbij zelden complicaties optreden. In een aantal gevallen ontstaat bij een conjunctivitis tevens keratitis: ontsteking van het hoornvlies. Men spreekt dan ook wel van kerato-conjunctivitis. Infectieuze conjunctivitis wordt in de meeste gevallen veroorzaakt door een bacterie of een virus, maar ook gisten en schimmels kunnen conjunctivitis veroorzaken. Een kweek afnemen wordt niet aanbevolen.

Bacteriële conjunctivitis wordt bij volwassenen voornamelijk veroorzaakt door S. Aureus, streptococcen en pneumococcen.

Virale conjunctivitis wordt meestal (5-20%)veroorzaakt door een adenovirus. Adenovirusinfecties van de ogen vormen nogal eens onderdeel van de zogenaamde pharyngoconjunctivale koorts, waarbij de patiënt ook last heeft van keelpijn, vergrote pre-auriculaire klieren en koorts. Een beruchte veroorzaker van virale conjunctivitis is het herpes simplex virus, vooral omdat dit virus cornea-aandoeningen kan veroorzaken die bij inadequate behandeling kunnen leiden tot ernstige visusstoornissen.

(Muco)purulente secretie vormt een aanwijzing voor de aanwezigheid van een bacteriële conjunctivitis, terwijl deze bij een virale conjunctivitis eerder waterig zal zijn.

Niet-medicamenteuze behandeling

Bacteriële conjunctivitis

  • Zinvol is ruim spoelen met kraanwater, aangebracht met behulp van een schoon washandje.
  • Ter verlichting van de klachten kunnen koude kompressen worden gebruikt.

Virale conjunctivitis

  • In de meeste gevallen, meer dan 80%, geneest deze spontaan en is er geen therapie nodig.
  • Ter verlichting van de klachten kunnen koude kompressen worden gebruikt.
  • Een virale conjunctivitis is extreem besmettelijk. Geef acht op een goed hygiëne: handen hygiëne, deurklinken.

Medicamenteuze behandeling

Bacteriële conjunctivitis

  • Nadat de infectieverschijnselen zijn verdwenen de behandeling nog ten minste 48 uur voortzetten. Antimicrobiële middelen dienen bij ooginfecties niet langer dan twee weken te worden toegediend wegens het toenemend gevaar op resistentie-ontwikkeling en de kans op sensibilisatie bij langer durende behandeling.
  • Beoordeel een rood oog liefst te volgende dag nogmaals.
  • Algemeen geldt dat oogdruppels en oogzalf als gelijkwaardig kunnen worden beschouwd.
  • Behandel altijd twee ogen, ook als het ene oog niet is aangedaan. Dit om een mogelijke besmetting vanuit het aangedane oog te voorkomen.

1 Chlooramfenicol 1% 4-6 d.d. 1 dr. tot 48 uur na herstel
1 Chlooramfenicol-oogzalf 1% 2-4 dd tot 48 uur na herstel

Virale conjunctivitis

  • Overweeg bij een ernstig verlopende virale conjunctivitis een lokaal antibioticum voor te schrijven ter preventie van een bacteriële superinfectie.
  • In geval van virale conjunctivitis door herpes simplex (blaasjes op de ooglidranden): verwijzing oogarts.

Referenties

1. Informatorium Medicamentorum 2012, pagina 164-165, 168-169 en 340-341
2. Farmacotherapeutisch kompas 2012, pagina 690-696
3. NHG-standaard Het rode oog M57, febr. 2006
4. Groninger formularium 2005, pagina 54-56
5. Groninger transmuraal formularium, richtlijn conjunctivitis, november 2004
6. http://www.formularium.nl/startpage/index.php3